ECZACININ HUKUKİ SORUMLULUĞU: HASTA ZARARI DURUMUNDA NE OLUR?

Eczacılık mesleği; her ne kadar bir sağlık hizmeti olarak tanımlansa da hukuki açıdan aynı zamanda ticari bir faaliyet niteliği taşımaktadır. Bu ikili yapı, eczacının sorumluluğunu hem özel hukuk hem de sağlık mevzuatı çerçevesinde değerlendirmeyi zorunlu kılmaktadır. Hasta bir zarar gördüğünde eczacı; salt bir satıcı olarak değil, sağlık hizmeti sunan ve bu kapsamda özel bir özen yükümlülüğü taşıyan bir meslek mensubu olarak karşısına çıkmaktadır.

I. ZARARIN KAYNAĞI VE SORUMLULUK TÜRLERİ

Eczacının özel hukuk alanındaki sorumluluğu; Türk Borçlar Kanunu, Türk Medeni Kanunu, Türk Ticaret Kanunu ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde şekillenmektedir. Bu sorumluluk; hem sözleşmeden doğan hem de sözleşme dışı haksız fiil sorumluluğunu kapsamaktadır.

Eczacının sorumluluğu en sık şu durumlarda gündeme gelmektedir: yanlış ilaç dispensasyonu, hatalı dozaj, reçete denetimindeki eksiklik, ilaç etkileşimi konusunda uyarı yapılmaması ve son kullanma tarihi geçmiş ya da hatalı depolanmış ürünün satışı. Bu hallerin her birinde, kusurlu davranış ile hastanın uğradığı zarar arasındaki illiyet bağı kurulabildiği ölçüde eczacı tazminat yükümlülüğüyle karşılaşacaktır.

II. KUSURSUZ SORUMLULUK VE ECZACIYA ETKİSİ

Türk hukukunda eczacının yalnızca kusurlu davrandığında değil; belirli koşullar altında kusursuz da sorumlu tutulabileceği kabul edilmektedir. Tüketici sözleşmeleri kapsamında değerlendirilen satım ilişkilerinde; ayıplı ürün teslimi, standart dışı ilaç temini veya ürün güvensizliği gerekçesiyle eczacıya karşı dava açılabilmektedir.

Bu durum uygulamada son derece önemli sonuçlar doğurmaktadır. Eczacı; ilaç firmasının üretim hatasından kaynaklanan bir zararı dahi, belirli koşullarda tüketiciye karşı tazmin etmek zorunda kalabilmektedir. Bu nedenle eczacının temin ettiği ürünlerin kalitesine ilişkin gerekli özeni göstermesi; hem etik hem de hukuki bir zorunluluktur.

III. YARGITAY'IN YAKLAŞIMI

Yargıtay kararları incelendiğinde; eczacının salt ilaç satıcısı olarak değil, sağlık hizmetinin son halkası olarak değerlendirildiği görülmektedir. Yargıtay'a göre eczacı; hastanın ilaç kullanım güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Bu yükümlülük; reçete kontrolü, etkileşim uyarısı ve dozaj doğrulaması gibi adımların eksiksiz yerine getirilmesini gerektirmektedir.

Herhangi bir ihmalin tespiti halinde, eczacının "bilmiyordum" veya "reçetede böyle yazıyordu" savunması Yargıtay tarafından yeterli bulunmamaktadır. Mesleki özen yükümlülüğünün somut olarak yerine getirildiğinin kanıtlanması gerekmektedir.

IV. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

Eczacının hukuki sorumluluğu; dispensasyon anında başlamakta ve hastanın ilacı kullanmasından sonra ortaya çıkabilecek zararlara kadar uzanmaktadır. Bu nedenle her dispensasyon işleminin titizlikle belgelenmesi, reçete denetiminin eksiksiz yapılması ve ilaç etkileşimlerine ilişkin uyarıların kayıt altına alınması büyük önem taşımaktadır.

Kendinize karşı açılan bir davada ya da bir hasta şikâyetiyle karşılaştığınızda hukuki destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.